Ekipa filmowa Stowarzyszenia Auschwitz Memento z Haliną Jedlińską, synową Jana i Heleny Jedlińskich

Utworzono: 2016-10-02 18:28:37
Helena Jedlińska na planie filmu

Łęki – Zasole. Ekipa filmowa Stowarzyszenia Auschwitz Memento z Haliną Jedlińską, synową Jana i Heleny Jedlińskich. W tle historyczna stodoła, w której urywało się kilkudziesięciu uciekinierów z niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz. Cała rodzina Jedlińskich była członkami oddziału AK „Sosienki” a w ich domu mieścił się lotny sztab. Niektórzy żartowali, że i pies Jedlińskich był w partyzantce, bo szczekał tylko na esesmanów.

Marcin Dziubek, historyk, badacz historii „Sosienek”, autor książki „Niezłomni z oddziału Sosienki. Armia Krajowa wokół KL Auschwitz. Nowe spojrzenie” (książka ukaże się pod koniec października br., przedsprzedaż: biuro@auschwitzmemento.pl) tak opisuje to niezwykłe miejsce:

Bezsprzecznie głównym punktem na mapie partyzanckich placówek oddziału „Sosienki” był dom Jana i Heleny Jedlińskich w Łękach-Zasolu – bardziej wówczas znany jako „Orle Gniazdo”. Jedlińscy zaangażowali się w działalność konspiracyjną już pod koniec 1939 roku. Dla partyzantów i zbiegłych więźniów przeznaczyli cały swój dom i zabudowania gospodarcze. Jan Wawrzyczek po latach tak wspominał to miejsce: „[…] tu komenda się mieściła całego ruchu oporu. Ten dom od grudnia 1939 roku był głównym punktem organizacyjnym, był siedliskiem tego ruchu oporu przez całe pięć i pół roku. Nie ma partyzanta, nie ma bojownika, który przez ten dom nie przeszedł, nie ma też więźnia politycznego, uciekiniera”. Zarówno w samym domu, jak i w zabudowaniach gospodarczych Jan Jedliński, pseudonim „Majster”, zorganizował skrytki. Jedna z nich mieściła się w piecu chlebowym, wchodziło się do niej przez otwierany stopień schodów, zaś druga – dla większej liczby osób – była w stodole. Z tej pierwszej kryjówki korzystał gospodarz, który od końca 1942 roku ukrywał się przed gestapo po tym, jak został przyłapany w kopalni w Brzeszczach na próbie naprawy broni za pomocą zakładowych urządzeń, oraz sam Wawrzyczek51. „Danuta” wielokrotnie przywoływał we wspomnieniach dość dramatyczny epizod, kiedy to – zaskoczony przez Niemców w „Orlim Gnieździe” – w ostatniej niemal chwili wsunął się do schowka, upuszczając jednak na podłogę pistolet. Wówczas z pomocą przyszła sama Helena Jedlińska, nazywana przez partyzantów „Gosposią”, która nie bacząc na ostre krawędzie broni, uklękła na niej, wyjęła z kieszeni różaniec i zaczęła się modlić, ignorując poszturchiwania i przekleństwa niemieckiego policjanta.

Skrytka w stodole Jedlińskich była bardziej pokaźna, bowiem mogła pomieścić kilkunastu ludzi. Szkic tej kryjówki wykonał po latach Edward Padkowski, który zbiegł z Auschwitz, a następnie walczył jako partyzant „Sosienek”. Wchodziło się po drabinie na piętro stodoły i zsuwało dość ciasnym przejściem do miejsca nad chlewem, które nie było widoczne z zewnątrz. Zluzowane dachówki oraz odeskowanie stodoły dawały możliwość obserwacji terenu oraz oddalenia się niepostrzeżenie w kierunku Soły. „Orle Gniazdo” do końca wojny nie zostało zdekonspirowane. […]

„Danuta” po wojnie pisał: „Rodzina Jedlińskich ratowała życie wielu Polakom, Rosjanom, Żydom, którzy w ciągu lat znajdowali schronienie u nich, tam dzielono się z nimi ostatnim kawałkiem chleba, ostatnią marynarką”.

zdjęcia: Paulina Wądrzyk

gallery gallery gallery gallery gallery

zdjęcia: archiwum Auschwitz-Memento

gallery gallery gallery gallery gallery gallery gallery

Pomóż nam
opowiedzieć historię nieznanych i zapomnianych BOHATERÓW!

Edward Padkowski
  • żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej
  • więzień Auschwitz
  • Cyrankiewicz wydaje na niego wyrok
  • ucieka, aby jako partyzant pomagać kolegom w obozie
  • prześladowany przez UB ucieka z więzienia Moczara
  • nauczyciel akademicki i wychowawca
Od państwowej instytucji otrzymaliśmy zaledwie 1/6 niezbędnych środków, aby zrealizować filmową opowieść, dlatego prosimy Was o wsparcie.
Nasz bohater zmarł 7.08.2016
PRAWDA NIE MOŻE DŁUŻEJ CZEKAĆ
Wpłaty można dokonać na konto
58 8110 1023 2003 0300 3381 0001

RAZEM OPOWIADAMY NASZĄ HISTORIĘ!

Wspomóż nas przez PayPal

PROJEKTY
Auschwitz Memento

glosy-z-auschwitzsosienkiucieczka-z-auschwitz
projekt pilecki wspomoz
pogiewontem logopiasnica logosiostrzyczka logolistonosz logo

Pomóż nam opowiedzieć historię nieznanych i zapomnianych BOHATERÓW!

Edward Padkowski
  • żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej
  • więzień Auschwitz
  • Cyrankiewicz wydaje na niego wyrok
  • ucieka, aby jako partyzant pomagać kolegom w obozie
  • prześladowany przez UB ucieka z więzienia Moczara
  • nauczyciel akademicki i wychowawca

Od państwowej instytucji otrzymaliśmy zaledwie 1/6 niezbędnych środków, aby zrealizować filmową opowieść, dlatego prosimy Was o wsparcie.

Nasz bohater zmarł 7.08.2016 PRAWDA NIE MOŻE DŁUŻEJ CZEKAĆ
Wpłaty można dokonać na konto
58 8110 1023 2003 0300 3381 0001

RAZEM OPOWIADAMY NASZĄ HISTORIĘ!